مفهوم خدمات عمومی و تحوّل آن در پرتو دکترین کارکرد عمومی

فصلنامه پژوهش حقوق عمومی،‌سال‌نوزدهم، شماره‌56 ،پاییز 1396

محمدحسین زارعی - مجید نجارزاده هنجنی 

چکیده

از ابتدای طرح نظریه خدمات عمومی، خدمات عمومی با ابهام مفهومی مواجه بوده و مالک ماهوی تمییزِ آن- حداقل در عرصه عمل- مشخص نبوده است. ‌این ابهام با خصوصیسازیِ خدمات عمومی و زیر سؤال رفتن مالک »مداخله دولت« و »هدف نفع عمومی«، مضاعف شد. ‌در چنین شرایطی، دکترین کارکرد عمومی با هدف حمایت از حقوق اساسی شهروندان و انتظارات موجه آنها و تثبیت مسئولیت دولت و تجویز تنظیمگریِ بازار خدمات عمومی، طرح و با اقبال مواجه‌شد.‌طبق این دکترین، گذشته از خدمات عامالمنفعهای که مستقیماً توسط دولت ارائه میشوند‌و‌نیز خدماتی که سابقاً توسط دولت ارائه میشده‌و ‌امروزه توسط بخش غیردولتی ارائه میشوند نیز خدمت عمومی به‌ حساب‌میآیند. این پژوهش با استفاده از روشی توصیفی و تحلیلی ابتدا به تحلیل لفظی و ماهوی خدمات عمومی میپردازد و سپس با بررسی مفاد دکترین کارکرد عمومی، تحوّل این مفهوم را در سایه این دکترین بررسی کرده و در نهایت به مطالعه اهداف وآثار پذیرش دکترین کارکردعمومی میپردازد.

واژگان کلیدی: خدمات‌عمومی،‌نفع‌عمومی،‌دولت،‌خصوصیسازی،‌دکترین‌کارکرد‌ عمومی