مبانی و مسائل هزینه دادرسی در دعاوی اداری؛ مورد پژوهی دیوان عدالت اداری

فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال بیستم، شماره 59 ،تابستان 1397

دکتر علی مشهدی

چکیده

قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 در ماده 19 ،هزینه دادرسی در شعب بدوی دیوان را صد هزار ریال و در شعبه تجدید نظر دویست هزار ریال اعلام نموده است. همچنین در تبصره این ماده پیشبینی شده است که این مبلغ، نسبت به نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هر سه سال یک بار با پیشنهاد رئیس دیوان و تأیید رئیس قوه قضائیه و تصویب هیئت وزیران قابل تعدیل است . لذا با توجه به این ماده شکایت در دیوان عدالت اداری نیازمند پرداخت هزینه دادرسی است. در این نوشتار کوشش شده است ضمن بررسی مبانی اخذ هزینه دادرسی در دعاوی اداری، تحولات و مسائل پیرامون آن مورد ارزیابی و مطالعه قرارگیرد. اینکه مبنای پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی اداری چیست و چه مسائلی را در قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان به همراه دارد؛ مسئله اصلی این مقاله است. فرض اساسی این مقاله بر این مبنا استوار است که به جز برخی استثناءها و برخلاف قانون سال 1360 ،دیوان از اصل رایگان بودن دعاوی اداری عدول نموده و به سمت پذیرش نظریه اخذ هزینه دادرسی حرکت نموده است. امری که تحلیل مبانی نظری و آثار آن از منظر حقوق مالی دادرسی قابل تأمل است.

واژگان کلیدی: دعاوی اداری، هزینه دادرسی، اصل مجانی بودن رسیدگی، دیوان عدالت اداری، حقوق مالی دادرسی